Nieuwsflits archeologie

Graag willen wij onderstaande nieuwsflits met u delen, waarin de archeoloog van de Gemeente Tilburg u informeert over de archeologische werkzaamheden die op dit moment plaatsvinden aan de Udenhoutseweg te Berkel-Enschot.

Op maandag 5 oktober jongstleden is een archeologisch onderzoek gestart langs de Udenhoutsebaan in Berkel-Enschot. De opgraving is het vervolg op een proefonderzoek dat in 2019 is uitgevoerd en waarbij een zogenoemd ‘urnenveld’, een prehistorisch grafveld met crematiegraven is gevonden. Dit lijkt te dateren in de late bronstijd en de vroege- en midden ijzertijd (1100-500 v.Chr.) Ook zijn er in de omgeving van het grafveld bewoningsporen uit de ijzertijd aangetroffen (en mogelijk ook uit de Romeinse tijd). In het onderzoeksgebied wordt door Triborgh Gebiedsontwikkeling over afzienbare tijd een nieuwe woonwijk gebouwd. Omdat de archeologische resten tijdens de bouw niet bewaard kunnen blijven, heeft Triborgh Gebiedsontwikkeling aan het opgravingsbedrijf ARCHOL de opdracht gegeven om de vindplaatsen verder te onderzoeken voor de start van de bouwwerkzaamheden.


Overzicht van de opgraving langs de Udenhoutseweg tijdens de eerste veldweken (© ARCHOL)

Het hele onderzoeksgebied heeft een oppervlakte van ruim 2 hectare en wordt zowel met een kraan (voor het grote grondverzet) als met de hand en de troffel (voor het fijne werk) in 7 weken tijd onderzocht. Tijdens de opgraving worden alle sporen en vondsten nauwkeurig gedocumenteerd. Na afloop van het veldwerk volgt nog een maandenlang onderzoekstraject van alle archeologisch opgravingsgegevens en crematies. Bij dit vervolgonderzoek is een grote groep van specialisten betrokken die vaak met zeer moderne technieken aan de hand van de vondsten antwoorden trachten te vinden op vragen die kunnen variëren van in welk type landschap het grafveld en de bewoning lagen, hoe oud de verschillende graven precies zijn, wat de samenstelling van de bevolking was waarvan de overledenen gecremeerd zijn, misschien wat hun onderlinge familierelaties waren tot zelfs welke houtsoorten werden gebruikt voor de brandstapels voor de crematies. Al deze vragen zijn vastgelegd in een ‘Programma van Eisen’ dat is opgesteld in samenwerking met de gemeente Tilburg.

De eerste week veldwerk leverde meteen een verrassing op, namelijk de plattegrond van een houten boerderij uit de Romeinse tijd (0-400 n.Chr) en perceelsgrenzen uit deze periode. Het vermoeden van Romeinse bewoning uit het proefonderzoek van 2019 is hiermee meteen bevestigd. Anderzijds zijn dan weer nog geen duidelijke bewoningssporen uit de ijzertijd gevonden. De Romeinse perceelsgrenzen zijn erg interessant omdat zij informatie opleveren over de begrenzing van het erf van de boerderij en hoe het omringende landschap verder was ingericht. In de komende weken wordt verder onderzocht of het om een geïsoleerd erf ging of dat er nog meer boerderijen uit de Romeinse tijd in het onderzoeksgebied stonden en er dus sprake was van een grotere nederzetting. Als dat laatste het geval mocht zijn dan lag de verdere bewoning waarschijnlijk op de plaats van de Udenhoutseweg en dan volgt daaruit meteen de teleurstelling dat de rest van de Romeinse bewoning bij de aanleg van weg waarschijnlijk verloren is gegaan, toen zonder onderzoek.


Het is niet voor het eerst dat Romeinse bewoning in Tilburg of de regio wordt aangetroffen. Wel is het opnieuw een aanwijzing dat de regio ook in deze periode intensief werd bewoond, een gedachte waar lange tijd aan werd getwijfeld.

Volgende nieuwsflits de eerste resultaten van de het onderzoek van het prehistorisch grafveld.

Lokatie Berkenhout